Camau Unioni Cymunedol

Camau Unioni Cymunedol

Beth yw'r Camau Unioni Cymunedol?

Bwriad y Camau Unioni Cymunedol a gyflwynwyd gan Gomisiynydd Heddlu a Throseddu Gwent, Ian Johnston, yw rhoi cyfle i ddioddefwyr roi eu barn o ran cosb y troseddwyr y tu allan i'r llys. Mae'n cynnwys rhestr o ddewisiadau cosb y tu allan i'r llys y gellir eu cyflwyno i ddioddefwr gan Swyddog Heddlu er mwyn iddo ddewis sut y dylid ymdrin â throseddwr pan fydd yn cyflawni trosedd lefel isel neu ymddygiad gwrthgymdeithasol.

Sut y ffurfiwyd y Camau Unioni Cymunedol?

Er mwyn ffurfio'r Camau Unioni Cymunedol, cynhaliodd y Comisiynydd Heddlu a Throseddu ymgynghoriad rhwng 1 a 31 Gorffennaf 2014 ynghylch yr opsiynau oedd ar gael. Bu'r ymgynghoriad yn casglu barn rhanddeiliaid plismona a chyfiawnder troseddol a'r cyhoedd. Roedd bron 1,000 o bobl wedi cwblhau'r ymgynghoriad yng Ngwent.

Beth yw'r rhestr o opsiynau sydd ar gael yn y Camau Unioni Cymunedol?

Ar sail canfyddiadau ac argymhellion yr ymgynghoriad ynghylch y Camau Unioni Cymunedol, mae'r Comisiynydd a'r Prif Gwnstabl bellach wedi datblygu a chytuno ar ddewislen o sancsiynau penodol y gall swyddogion eu rhoi ar waith yn rhan o'r broses Camau Unioni Cymunedol.

Bydd y PEDWAR opsiwn canlynol bellach ar gael ar gyfer yr holl Swyddogion Heddlu yng Ngwent i'w defnyddio o 20 Hydref mewn achosion o ymddygiad gwrthgymdeithasol a throsedd lefel isel:

1.            Iawndal am ddifrod a achoswyd e.e. atgyweirio difrod i eiddo, glanhau graffiti, dychwelyd eiddo a gafodd ei ddwyn

2.            Talu am atgyweirio'r difrod a achoswyd neu roi eiddo newydd yn lle'r hyn gafodd ei ddwyn

3.            Ymddiheuriad ar lafar neu'n ysgrifenedig

4.            Cynhadledd Cyfiawnder Adferol sy'n caniatáu i ddioddefwyr a throseddwyr gyflwyno'u safbwyntiau i'w gilydd heb gyfarfod wyneb yn wyneb.

Sut y bydd y Camau Unioni Cymunedol yn gweithio?

Bydd Heddlu Gwent yn defnyddio camau unioni cymunedol ar gyfer troseddau lefel isel ac ymddygiad gwrthgymdeithasol yr ymdrinnir â hwy y tu allan i'r llys - naill ai yn rhan o ddatrysiad cymunedol anffurfiol neu rybudd amodol  mwy ffurfiol. Bydd hyn yn golygu y bydd dioddefwyr yn cael cyfiawnder yn gyflym a bydd rhaid i'r troseddwr wynebu canlyniadau ei weithredoedd.

Bydd yr opsiynau Camau Unioni Cymunedol yn cael eu cyflwyno i ddioddefwr a gofynnir iddo nodi'i ddymuniad ynghylch sut y dylid ymdrin â'r troseddwr. Mae'r mathau o droseddau sy'n briodol ar gyfer Camau Unioni Cymunedol yn cynnwys difrod troseddol lefel isel, dwyn nwyddau gwerth isel, a mân ymosodiadau (heb anaf) ac ymddygiad gwrthgymdeithasol. Mae'n rhaid i'r holl weithredoedd ar y ddewislen gynnwys agwedd o gosb, adfer neu adsefydlu (neu gyfuniad o'r rhain). Ni fydd cam unioni cymunedol yn effeithio ar wiriad y Swyddfa Cofnodion Troseddol heblaw am wiriad uwch, neu fel rhan o rybudd amodol person ifanc neu oedolyn.

Felly, beth yw'r rheolau?

·  Mae'r Camau Unioni wedi'u hanelu at y rheini sy'n troseddu am y tro cyntaf ond gellir defnyddio'r rhestr o opsiynau hefyd yn rhan o rybudd amodol person ifanc neu oedolyn.

·  Mae'n rhaid bod y troseddwr wedi cyfaddef iddo gyflawni'r drosedd ac mae'n rhaid bod y dioddefwr wedi gofyn am ddatrysiad y tu allan i'r llys.

·  Mae'n rhaid i'r troseddwr lofnodi cytundeb. Nid yw gweithredu'r camau'n rhywbeth y gellir eu gorfodi'n gyfreithlon oni bai eu bod yn rhan o rybudd amodol person ifanc neu oedolyn.

·  Mae'n rhaid bod y dioddefwr wedi nodi i'r Swyddog Heddlu sy'n ymdrin â'r achos nad yw'n dymuno dechrau camau gweithredu ffurfiol yn erbyn y troseddwr, oherwydd mae'r camau unioni'n ddewis arall yn hytrach na gweithred llys arferol.

·  Os yw'r dioddefwr o dan 18 oed neu'n agored i niwed efallai bydd angen i aelod o'r teulu neu ofalwr ei helpu i benderfynu ar un o'r camau o'r ddewislen.

·  Pan nad oes modd cysylltu â'r dioddefwr neu pan nad oes modd pennu pwy yw'r dioddefwr (e.e. graffiti cyhoeddus), bydd y swyddog heddlu yn ystyried lles pennaf y dioddefwr ac yn dewis cosb briodol.

·  Mae'n rhaid i'r opsiwn/opsiynau a ddewisir gael effaith bositif ar y troseddwr gyda'r nod o leihau aildroseddu a bod yn briodol ac yn gymesur â'r drosedd a gyflawnwyd.

·  Y Swyddog Heddlu fydd yn gwneud y penderfyniad terfynol er mwyn sicrhau bod y camau unioni'n gymesur â'r digwyddiad.

Beth yw'r manteision?

·  Mae'r camau unioni'n rhoi cyfle i ddioddefwyr rhoi eu barn o ran y gosb ar gyfer troseddwyr y tu allan i'r llys.

·  Mae'n sicrhau cyfiawnder cyflym ac yn mynd i'r afael â throseddu lefel isel am y tro cyntaf cyn iddo fynd yn waeth.

Yn lleol, gwelir bod cyfiawnder yn cael ei gyflawni sy'n debygol o ategu hyder y cyhoedd.